Metro: szybkie przejście między większymi obszarami
Metro ma największą wartość na trasach, na których trzeba sprawnie zmienić część miasta. Dobrze obsługuje przejazdy między punktami położonymi przy jego osi i ogranicza wpływ ruchu ulicznego. Przy lokalizacji noclegu blisko stacji może przejąć rolę podstawowego środka transportu w wielu codziennych przejazdach.
Słabszym zastosowaniem są bardzo krótkie odcinki, na których dojście do stacji, zejście na peron i wyjście po przejeździe zajmują podobny czas jak spacer. Metro nie rozwiązuje też całej siatki miasta. Końcowy odcinek często wymaga przejścia pieszo albo połączenia z tramwajem lub autobusem.
Tramwaje: bezpośrednie przejazdy wzdłuż głównych osi
Tramwaj jest szczególnie użyteczny tam, gdzie początek i koniec trasy leżą przy tej samej osi komunikacyjnej. Łączy centralne ulice z dzielnicami bez konieczności schodzenia pod ziemię, a przystanki są zwykle częścią normalnego układu ulicy. Dla osoby nieznającej miasta może być również łatwiejszy do obserwowania na bieżąco, ponieważ przejazd odbywa się na powierzchni.
Znaczenie ma jednak przebieg konkretnej linii. Dwie lokalizacje z dostępem do tramwaju nie muszą być równie dobrze połączone z tym samym celem. Przy wyborze noclegu bardziej użyteczna jest informacja o bezpośrednim kierunku niż sama obecność torów w pobliżu.
Autobusy: uzupełnienie połączeń i dojście do miejsc poza głównymi osiami
Autobusy obsługują obszary, do których nie dociera metro lub tramwaj, oraz łączą miejsca położone poza głównymi liniami transportu szynowego. Są istotne na trasach lokalnych i przy końcowych odcinkach przejazdu. Ich zaleta pojawia się szczególnie wtedy, gdy jedna linia prowadzi bezpośrednio z miejsca pobytu do celu.
Na dłuższych trasach większe znaczenie ma sytuacja na ulicach i liczba przystanków. Autobus może być najlepszym rozwiązaniem na konkretnym kierunku, lecz nie ma jednej przewagi nad pozostałymi środkami transportu. O jego praktycznej wartości decyduje przebieg linii względem rzeczywistej trasy użytkownika.
Spacer: transport i jednocześnie sposób korzystania z centralnych obszarów
Spacer ma inną funkcję niż przejazd. W Starym Mieście, na Trakcie Królewskim, w części Śródmieścia, na Powiślu i w wielu lokalnych fragmentach dzielnic droga między punktami może być częścią samego pobytu. W takich miejscach przejazd na krótkim dystansie usuwa z planu fragment ulic, placów i przestrzeni publicznych.
Granica opłacalności spaceru zależy od czasu, pogody, bagażu i liczby kolejnych punktów. Długi odcinek pieszy między niepowiązanymi obszarami nie daje tej samej wartości co przejście przez zwartą część miasta. Dlatego spacer najlepiej działa wewnątrz obszaru, a transport publiczny między obszarami.
Samochód: użyteczny przy określonych trasach, mniej istotny w części centralnej
Samochód ma wyraźną wartość przy przewozie bagażu, podróży z miejsc słabiej powiązanych transportem publicznym albo trasach obejmujących cele poza zwartą centralną częścią Warszawy. W centrum dochodzą jednak elementy, których nie widać w samym czasie przejazdu: znalezienie miejsca postoju, dojście od parkingu i ograniczona możliwość zatrzymania bezpośrednio przy celu.
Przy pobycie opartym głównie na centralnych obszarach samochód może pełnić funkcję dojazdu do Warszawy, a nie podstawowego sposobu przemieszczania się po niej. Przy planie rozproszonym na obrzeża miasta bilans może wyglądać inaczej. Ocena zależy więc od całej sekwencji tras, a nie od jednego przejazdu.
Przesiadka jako koszt uwagi i czasu
Dwie trasy o podobnym czasie według rozkładu mogą mieć różny poziom wygody. Bezpośredni przejazd daje mniejsze ryzyko pomyłki i wymaga mniej orientacji po drodze. Trasa z kilkoma zmianami oznacza dodatkowe dojścia, oczekiwanie i konieczność pilnowania właściwego miejsca przesiadki.
Ta różnica jest szczególnie ważna przy bagażu, podróży z dziećmi, późnym powrocie lub krótkim pobycie. W takich sytuacjach kilka minut teoretycznej oszczędności nie zawsze rekompensuje dodatkową zmianę środka transportu. Praktyczna komunikacja w Warszawie opiera się więc na równowadze między czasem, bezpośredniością i położeniem celu.
Ten sam przejazd może mieć inną wartość o różnych porach dnia
Praktyczny czas podróży nie składa się tylko z minut spędzonych w pojeździe. Rano znaczenie ma sprawny start z miejsca noclegu, w godzinach większego ruchu wzrasta wartość transportu niezależnego od ulicznych zatorów, a wieczorem ważniejsza może być bezpośredniość i krótki odcinek pieszy po wyjściu.
Dlatego porównanie dwóch tras powinno obejmować cały przebieg od drzwi do drzwi. Przejazd krótszy o kilka minut, ale wymagający dodatkowej zmiany i dłuższego dojścia, nie zawsze daje realną przewagę. Najbardziej funkcjonalne połączenie to takie, które pasuje do konkretnego odcinka dnia i nie tworzy dodatkowych etapów bez praktycznej korzyści.